Tarihte Bugün - 4 Haziran

4 Haziran, Miladi takvime göre yılın 155. (artık yıllarda 156.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 210 gün vardır.

Olaylar

M.Ö. 781 - Tarihte ilk kez bir güneş tutulması Çin'de kayıtlara geçti.

1783 - Montgolfier Kardeşler, sıcak hava balonlarını halka tanıttılar ve ilk uçuşu gerçekleştirdiler.

1844 - Almanya'da Silezya bölgesinde dokumacılar ayaklandı.

1876 - 30 Mayıs 1876 Darbesi ile tahttan indirilen Osmanlı Padişahı Abdülaziz, gözaltında bulundurulduğu Feriye Sarayları'nda bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu. Doktorlar tarafından intihar ettiğine karar verilmişse de, yaygın kanı öldürüldüğü yönündedir.

1878 - Kıbrıs’ın idaresinin geçici olarak Birleşik Krallık'a bırakıldığı "Kıbrıs Antlaşması" imzalandı. 16 Ağustos 1960 tarihine kadar sürecek olan ve Britanya Kıbrısı olarak adlandırılan idare kuruldu.

1917 - Pulitzer Ödülleri ilk kez verilmeye başlandı.

1930 - Türk Tarih Kurumu'nun temelini oluşturan Türk Tarihi Tetkik Heyeti ilk toplantısını yaptı. Ekip, 16 kişiden oluşuyordu. Heyet Başkanlığına Tevfik Bey (Bıyıklıoğlu) seçildi.

1932 - Türkiye'deki yabancıların kamu işlerinde çalışması yasaklandı.

1936 - Fransa'da seçimleri sol kazandı. Halk Cephesi ittifakının lideri sosyalist Léon Blum Başbakan oldu.

1937 - Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.

1940 - II. Dünya Savaşı: Alman güçleri Paris'e girdi. Şehri, ancak 10 gün sonra (14 Haziran 1940) tam olarak kontrol altına alabileceklerdir.

1944 - II. Dünya Savaşı: Roma, Müttefikler'in eline geçti ve Mihver Devletleri'nin kaybettiği ilk başkent oldu.

1944 - II. Dünya Savaşı sırasında Alman savaş gemileri, ticaret gemisi biçimine sokularak Boğazlar'dan geçiyordu. Birleşik Krallık bu durumu Türkiye nezdinde protesto etti.

1946 - Juan Peron, Arjantin Cumhurbaşkanı oldu.

1961 - ABD Başkanı John F. Kennedy ile SSCB Devlet Başkanı Nikita Kruşçev, Viyana'da bir araya geldi.

1970 - "Altın Portakal" Sinema Ödülünü, baş rolünü Yılmaz Güney'in oynadığı Bir Çirkin Adam filmi kazandı.

1970 - Manisa'da aşırı sağcılar mini etekli kızlarla uzun saçlı ve favorili erkeklere saldırdı.

1972 - California Üniversitesi profesörlerinden siyah eylemci Angela Yvonne Davis, gizli örgüt kurmak, cinayet ve adam kaçırma suçlarından beraat etti. Jürinin bütün üyeleri beyazdı.

1973 - ATM'nin (Bankamatik) patenti alındı.

1973 - Yavuz Zırhlısı, Gölcük'te yapılan törenle Donanma'dan çıkarıldı.

1974 - Uluslararası Hukukçular Komitesi, Uganda'da İdi Amin'in iktidarı ele geçirmesinden bu yana 250 bin kişinin öldürüldüğünü açıkladı.

1979 - 105 kişinin hayatını kaybettiği Kahramanmaraş Olayları sanığı 885 kişinin davası başladı.

1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Haydar Saltık, hazırlanan "Bayrak Harekât Emri"ni Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren'e sundu.

1981 - 12 Eylül Darbesi'nin 5. idamı: 11 Şubat 1980'de sol görüşlü avukat Erdal Aslan'ı öldüren sağ görüşlü militan Cevdet Karakaş, idam edildi.

1986 - İzmir 9 Eylül Üniversitesi'nde bir kız öğrenci, Ramazan günü okula askılı elbiseyle geldiği gerekçesi ile, polis tarafından dövüldü.

1989 - Polonya'da ilk serbest seçimler yapıldı. Seçimleri Dayanışma Sendikası kazandı.

1989 - Tiananmen Meydanı Olayları: 15 Nisan'dan beri süregelen Pekin'deki Tiananmen Meydanı'ndaki rejim aleyhtarı göstericilere, Çin Halk Kurtuluş Ordusu müdahale etti. Çok sayıda gösterici katledildi, 7000'den fazla gösterici de yaralandı.

1990 - Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP) resmen kuruldu.

1992 - III. İzmir İktisat Kongresi toplandı.

1994 - İki heykeli, Türk örf ve adetlerine uygun olmadığı gerekçesiyle kaldırtan Ankara Belediye Başkanı Melih Gökçek, "böyle sanatın içine tükürürüm" dedi.

1994 - İslam toplumunda kadınların baskı altında olduğunu söyleyen Bangladeşli yazar Teslime Nesrin, radikal dinciler tarafından ölümle tehdit edildi.

1995 - 12 Eylül döneminde kapatılmış olan Adalet Partisi yeniden kuruldu.

1997 - Irak'ın kuzeyinde terör örgütü PKK'ya karşı yürütülen Çekiç Harekâtı'na katılan askerî bir helikopter, Zap Kampı yakınlarında düştü. Hakkâri'de görevli sekiz subay, iki astsubay ve bir er öldü.

1998 - Karadeniz Ekonomik İşbirliğini (KEİ) uluslararası bir örgüte dönüştüren KEİ Şartı, 11 ülke tarafından Ukrayna'nın Yalta kentinde imzalandı.

2001 - Gaffar Okkan suikastıyla ilgili olarak, Hizbullah mensubu biri kadın 10 kişi yakalandı.

2006 - Peru'da başkanlık seçimlerinin ikinci turunda, sosyal demokrat Alan García zaferini ilan etti ve Alejandro Toledo'nun yerine Devlet Başkanı oldu.

2009 - Rahşan Ecevit, kurucusu olduğu Demokratik Sol Parti'den istifa etti.

Doğumlar

1738 - III. George, İngiltere Kralı (ö. 1820)

1753 - Johann Philipp Gabler, Alman protestan teolog ve ahit eleştirmeni (ö. 1826)

1821 - Apollon Maykov, Rus şair (ö. 1897)

1882 - John Bauer, İsveçli ressam (ö. 1918)

1915 - Azra Erhat, Türk yazar (ö. 1982)

1918 - Pauline Phillips, Amerikalı radyocu ve aktivist (ö. 2013)

1932 - John Drew Barrymore, Amerikalı aktör (ö. 2004)

1960 - Roland Ratzenberger, Avusturyalı F1 yarışçısı (ö. 1994)

1960 - Bradley Walsh, İngiliz oyuncu, komedyen, şarkıcı, televizyon sunucusu ve eski profesyonel futbolcu

1961 - Ferenc Gyurcsány, Macar siyasetçi

1961 - Karin Konoval, Amerikalı oyuncu

1962 - Lindsay Frost, Amerikalı oyuncu

1962 - Ulisses Correia e Silva, Yeşil Burunlu siyasetçi

1963 - Björn Kjellman, İsveçli aktör ve şarkıcı

1964 - Seyfi Doğanay, Türk halk ve arabesk müzik sanatçısı (ö. 2015)

1964 - Gia Carides, Avustralyalı oyuncu

1964 - Jordan Mechner, Amerikalı video oyunu programlayıcısı

1966 - Cecilia Bartoli, İtalyan mezzo-soprano opera sanatçısı

1966 - Vladimir Voyevodski, Rus-Amerikalı matematikçi (ö. 2017)

1968 - Rachel Griffiths, Avustralyalı oyuncu

1968 - Behmen Gülbarnejad, İranlı paralimpik bisiklet yarışçısı (ö. 2016)

1968 - Faizon Love, Amerikalı aktör ve komedyen

1968 - Ian Taylor, İngiliz futbolcu

1969 - Rob Huebel, Amerikalı aktör, komedyen ve yazar

1969 - Alfredo Versace, İtalyan Briç millî takımının başlıca oyuncularından biri

1970 - Devin the Dude, Amerikalı hip hop sanatçısı

1970 - Ekrem İmamoğlu, Türk iş adamı ve siyasetçi

1970 - Dave Pybus, İngiliz müzisyen

1971 - Joseph Kabila, Kongo DC'nin Cumhurbaşkanı

1971 - Noah Wyle, Amerikalı aktör

1973 - Sonsee Neu, Alman oyuncu

1974 - Murat Başaran, Türk şarkıcı

1974 - Janette Husárová, Slovak profesyonel tenisçi

1975 - Angelina Jolie, Amerikalı aktris ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi

1975 - Russell Brand, İngiliz aktör, şarkıcı ve yazar

1976 - Aleksey Navalni, Rus avukat, aktivist ve siyasetçi

1976 - Tim Rozon, Kanadalı aktör ve model

1977 - Aslı Hünel, Türk sanat müziği sanatçısı

1977 - Alex Manninger, Avusturyalı kaleci

1978 - Ayşe Şule Bilgiç, Türk oyuncu ve senarist

1978 - Sulifou Faaloua, Amerikan Samoalı millî futbolcu

1978 - Deniz Gamze Ergüven, Türk asıllı Fransız yönetmen ve senarist

1979 - Naohiro Takahara, Japon millî futbolcu

1979 - Daniel Vickerman, Avustralyalı profesyonel rugby oyuncusu (ö. 2017)

1980 - Pontus Farnerud, İsveçli millî futbolcu

1980 - Tuğba Özerk, Türk şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı

1981 - Gary Taylor-Fletcher, İngiliz eski futbolcu ve teknik direktör

1981 - Mike Hall, Britanyalı bisiklet yarışçısı (ö. 2017)

1981 - T. J. Miller, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı

1981 - Giourkas Seitaridis, Yunan futbolcu

1982 - Matthew Gilks, İskoç millî futbolcu

1982 - Abel Kirui, Kenyalı uzun mesafeci

1983 - David Cerrajería, İspanyol futbolcu

1983 - Emmanuel Eboué, Fildişi Sahilli futbolcu (2011-2015 arası Galatasaray oyuncusu)

1983 - Koffi Ndri Romaric, Fildişi Sahilli millî futbolcu

1983 - Serhat Teoman, Türk oyuncu

1984 - Henri Bedimo, Kamerunlu eski millî futbolcu

1984 - Milko Bjelica, Sırp basketbolcu

1984 - Hernán Darío Pellerano, Arjantinli futbolcu

1984 - Raphael Ragucci, Avusturyalı rapçi

1985 - Anna-Lena Groenefeld, Alman tenisçi

1985 - Evan Lysacek, Amerikalı buz patenci

1985 - Bar Refaeli, İsrailli top model

1985 - Lukas Podolski, Polonya asıllı Alman futbolcu

1985 - Yevgeniy Ustyugov, Rus biatlet

1986 - Franco Arizala, Kolombiyalı futbolcu

1986 - Park Yoochun, Koreli şarkıcı, yazar, besteci ve oyuncu

1986 - Fahriye Evcen, Türk oyuncu

1987 - Kerem Bürsin, Türk oyuncu

1988 - Tjaronn Chery, Hollandalı futbolcu

1988 - Ryota Nagaki, Japon futbolcu

1988 - Lucas Pratto, Arjantinli futbolcu

1989 - Paweł Fajdek, Polonyalı atlet

1989 - Silviu Lung Jr., Rumen millî futbolcu

1990 - Luciano Abecasis, Arjantinli futbolcu

1990 - Reginaldo Faife, Mozambikli futbolcu

1990 - Andrew Lawrence, Büyük Britanyalı profesyonel basketbolcu

1990 - Greg Monroe, Amerikalı profesyonel basketbolcu

1990 - Jess Moskaluke, Kanadalı country pop şarkıcısı

1990 - Evan Spiegel, Amerikalı internet girişimcisi

1991 - Lorenzo Insigne, İtalyan futbolcu

1992 - Dino Jelusic, Hırvat şarkıcı

1993 - Juan Iturbe, Paraguaylı futbolcu

1994 - Wilmer Azofeifa, Kosta Rikalı millî futbolcu

1994 - Valentin Lavigne, Fransız futbolcu

1994 - Tiaguinho, Brezilyalı eski futbolcu (ö. 2016)

1995 - Jhon Murillo, Venezuelalı millî futbolcu

1995 - Uygar Mert Zeybek, Türk futbolcu

1996 - Maria Bakalova, Bulgar oyuncu

1996 - Dion Cools, Belçikalı futbolcu

1999 - Kim So-Hyun, Güney Koreli oyuncu

1999 - Aryan Tari, Norveçli satranç büyükustası

1999 - Fıratcan Üzüm, Türk futbolcu

2001 - Takefusa Kubo, Japon millî futbolcu

Ölümler

756 - Shōmu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 45. imparatoru (d. 701)

822 - Saichō, Japon Budist keşiş (d. 767)

1039 - II. Konrad, Kutsal Roma İmparatoru (d.~ 990)

1086 - Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu (d. ?)

1135 - Huizong, Çin imparatoru (d. 1082)

1742 - Guido Grandi, İtalyan matematikçi (d. 1671)

1798 - Giacomo Casanova, İtalyan yazar (d. 1725)

1809 - Nikolaj Abraham Abildgaard, Danimarkalı ressam (d. 1743)

1830 - Antonio José de Sucre, Bolivya'nın ikinci devlet başkanı (d. 1795)

1838 - Anselme Gaëtan Desmarest, Fransız zoolog ve yazar (d. 1784)

1872 - Johan Rudolph Thorbecke, Hollandalı politikacı ve liberal devlet adamı (d. 1798)

1875 - Eduard Mörike, Alman şair (d. 1804)

1876 - Abdülaziz, Osmanlı'nın 32. Padişahı (d. 1830)

1931 - Şerif Hüseyin, Arap lider, Mekke Şerifi ve Hicaz Kralı (d. 1852)

1933 - Ahmet Haşim, Türk şair (d. 1884)

1941 - II. Wilhelm, Alman (Prusya) İmparatoru (d. 1859)

1946 - Sándor Simonyi-Semadam, Macar Başbakanı (d. 1864)

1949 - Maurice Blondel, Fransız düşünür (d. 1861)

1953 - Alwin Mittasch, Alman kimyager ve bilim tarihçisi (d. 1869)

1961 - William Astbury, İngiliz fizikçi ve moleküler biyolog (d. 1898)

1968 - Dorothy Gish, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1898)

1973 - Fikret Adil, Türk yazar, gazeteci ve çevirmen (d. 1901)

1979 - Randy Smith, Amerikalı eski profesyonel basketbolcu (d. 1948)

1989 - Dik Browne, Amerikalı karikatürist (Bastır Viking) (d. 1917)

1994 - Roberto Burle Marx, Brezilyalı peyzaj mimarı (d. 1909)

1994 - Massimo Troisi, İtalyan aktör (d. 1953)

1996 - Bob Flanagan, Amerikalı performans sanatçısı, komedyen, yazar, şair ve müzisyen (d. 1952)

2000 - Takashi Kano, Japon eski millî futbolcu (d. 1920)

2001 - Dipendra Bir Bikram Şah, Nepal eski kralı (d. 1971)

2008 - Agata Mróz-Olszewska, Polonyalı voleybolcu (d. 1982)

2009 - Şadan Kâmil, Türk film yönetmeni, senarist ve görüntü yönetmeni (d. 1917)

2010 - David Markson, Amerikalı yazar (d. 1927)

2010 - John Wooden, Eski Amerikalı basketbol oyuncusu (d. 1910)

2012 - Herbert Reed, Amerikalı şarkıcı ve müzisyen (d.1928)

2013 - Joey Covington, Amerikalı baterist ve müzisyen (d. 1945)

2014 - Walter Winkler, Polonyalı futbolcu (d. 1943)

2016 - Gil Bartosh, Eski Amerikan futbolcusu ve çalıştırıcısı (d. 1930)

2016 - Erich Linemayr, Avusturyalı emekli futbol hakemi (d. 1933)

2016 - Carmen Pereira, Gine-Bissaulu siyasetçi (d. 1937)

2017 - Juan Goytisolo, İspanyol şair, deneme yazarı ve romancı (d. 1931)

2017 - David Nicholls, İngiliz at yarışçısı ve çalıştırıcı (d. 1956)

2017 - Roger Smith, Amerikalı oyuncu, şarkıcı ve senarist (d. 1932)

2018 - Georgann Johnson, Amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1926)

2018 - Canel Konvur, Türk voleybolcu ve atlet (d. 1939)

2018 - C.M. Newton, Amerikalı eski basketbol oyuncusu ve antrenör (d. 1930)

2019 - Keith Birdsong, Amerikalı ressam ve grafik sanatçısı (d. 1954)

2019 - Linda Collins-Smith, Amerikalı iş kadını ve siyasetçi (d. 1962)

2019 - Lennart Johansson, UEFA'nın 1990'dan 2007'ye kadarki isveçli başkanı (d. 1929)

2019 - Nechama Rivlin, İsrail first ladysi ve akademisyen (d. 1945)

2020 - Marcello Abbado, İtalyan besteci, akademisyen, orkestra şefi ve piyanist (d. 1926)

2020 - Fabiana Anastácio Nascimento, Brezilyalı gospel şarkıcısı (d. 1975)

2020 - Milena Benini, Hırvat bilimkurgu yazarı ve çevirmen (d. 1966)

2020 - Basu Chatterjee, Hint film yönetmeni ve senarist (d. 1930)

2020 - Rupert Neville Hine, İngiliz müzisyen, söz yazarı ve albüm yapımcısı (d. 1947)

2020 - Dulce Nunes, Brezilyalı aktris ve şarkıcı-söz yazarı (d. 1929)

2020 - Pete Rademacher, Amerikalı ağır sıklet boksörü (d. 1928)

2020 - Antonio Rodríguez de las Heras, İspanyol tarihçi, profesör (d. 1947)

2020 - Bixente Serrano Izco, İspanyol tarihçi ve siyasetçi (d. 1948)