Video Tarih

1991 yılında sona eren soğuk savaşla birlikte dünya savunma harcamaları düşerek 1995'te minumum düzeye, yani 1 trilyon dolara gerilemişti. 4-5 yıl daha devam ettikten sonra, 1999'dan itibaren savunma harcamaları artış kaydederek, 2020'de 2 trilyon dolara çıktı. Buna ilaveten 2000'li yılların ortalarından itibaren dünyada gerilimi yükselten gelişmeler yaşanmaya başladı. Bu gerilimler; 2020 yılı başlarında yaşanan Covid-19 pandemisine, dünya ticareti %5'e yakın ve turizm gibi hizmetler sektörü 5+0-45 gerilemesine, tüm dünya ülkelerinin bütçeleri düşmesine rağmen savunma harcamaları, silahlanma ve gerilimler devam etti. Bu gelişmeler ister istemez iki dünya harbi öncesi gelişmeleri hatırlattı. Dileriz "tarih tekerrür etmez!". Bakalım son gelişmeler nasılmış?

Osmanlı Devletinin başta Preveze olmak üzere pek çok deniz zaferi vardır. Ancak İnebahtı ve daha sonra üçünde de Ruslaıı gördüğümüz Çeşme, Navarin ve Sinop baskınları gibi hicranla hatırladığımız vakıaları da yaşadık. Deli Pedro'nun "sıcak denizlere çıkma" ülküsü Baltık Denizi'nden 17692da sefere çıkan bir Rus filosu ile gerçekleşti. İngilizlerin destek verdiği, Çariçe II. Katerina zamanındaki bu filo Avrupa sahilleri boyunca seyrederek, Cebelitarık Boğazı'ndan geçerek Akdeniz'e girdi. 1768-1774 Osmanlı-Rus Harbi'nin devam ettiği bir sırada Çeşme'deki donanmamızı baskınla ortadan kaldırdı. Biz ise Baltık Denizi'nden bölgeye bir deniz yolu olduğunu bile bilmiyormuşuz! Ya bugün? Denizcilik Gücü ve "Gemi" kavramı bugün ne anlam ifade etmektedir? Buyrun Dinleyelim.

Bir devlet düşünün; meclisine, bakanlarına, sadrazama ve hatta padişaha bile danışmadan ülkeyi dünya savaşına soksun. Bir devlet düşünün; genelkurmayını, donanmasını, hava gücünü, askeri hastanelerini, ulaştırmasını, ordu ve cephe komutanlıklarını, hatta kolordu komutanlıklarını ve bunların kurmay başkanlıklarını bir başka ülkenin yönetimine bıraksın! Bugün 29 Mayıs: İstanbul'un fethinin 568'nci yıldönümü. Bunu konuşan çok olacak. Ama fethinden sonra 467 yıl düşman eli değmeyen İstanbul'un 1920'de işgaline kadar uzanan çok hızlı bir tarihi geçmişi sizlerle paylaşıyorum. Tarihimizin bu hazin hikayesiyle yüzleşiyor ve ibret almamız gerektiğini hatırlatmaya çalışıyorum. İyi seyirler...

11-13 Mart 2022 tarihlerinde Antalya'da "Antalya Diplomasi Forumu (DF)"nun ikincisi başladı. 20 devlet ve hükümet başkanının katıldığı foruma İngiltere ve Fransa'dan katılım olmaz iken, ABD ve Almanya'dan daha önce devlette görev alanlardan katılanlar oldu. Küresel ve bölgesel barışın tesisini amaçlayan ADF, bu yıl "Diplomasiyi yeniden kurgulamak" başlığını taşıyor. Platform, Almanya'daki "Münih Konferansları", "Davos Zirvesi" gibi iyi düşünülüp planlanmış bir oluşum. Bu sayede Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür!" söylemine ve "Yeni küresel güvenlik sistemi inşasına yönelik bir propaganda platformu olarak da kullanılabilir. Tabii tüm dünya ülkeleri BM Güvenlik Konseyi'nin veto yetkisine sahip 5 daimi üyesine "Yeter artık!" diyebilirse...

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş, beklenenden farklı şekilde gelişiyor. Bu savaştan çıkartılacak oldukça önemli dersler var. Bunlara dikkat çekmeye çalıştım. Bu arada Türkiye'nin iki ülkeyi bir araya getirerek barışı sağlamaya yönelik çalışmaları, dünya çapında övgüyle karşılanıyor. Acaba tüm bunlara rağmen iki ülke savaşı sonlandırma kararlılığına eriştiler mi? Değilse hangi şartlar gereklidir? Birlikte izleyelim mi?

Halen Türkiye'de adından en sık söz edilen iki önemli tarihi şahsiyet; "Hasta Adam" Osmanlı'nın son padişahlarından Abdülhamid ile Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu, Türk milletinin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'tür. Bu iki şahsiyet kıyaslanmaya da çalışılır. Aslında yaşadıkları dönem, devlet adamlığına yükselmeleri, farklı konumları sebebiyle her alanda kıyaslanamayacakları çeşitli örneklerle açıklanmaya çalışıldı. Eğitim/öğretime verdikleri önem açısından örtüşen özellikleri varsa da, bunda bile keskin hatlarla ayrım olduğu açıklandı. Konuşmanın sonlarında Atatürk'ün bir plan, hesap ve kitap adamı özellikleri de anekdotlarla aktarıldı. Nasıl mı? Buyrun izleyelim...

18 Mart 1915'te İngiliz-Fransız gemilerinden oluşan Muhteşem Armada Çanakkale'den geçemeden durduruldu. Önce Türk topçusu, ardından Nusret Mayın Gemisinin Karanlık Limana döktüğü mayınlar, harekata "muhteşem" olarak başlayan armadayı "perişan" etti. Burada önemli olan bir diğer husus da, denizden geçemeyen düşmanın kara harekatına başlamasıdır. Şayet karşılarında güçlü bir Türk Donanması olsaydı, buna cesaret edebilirler miydi?

Türkler; Mannalar gibi Türkler de dikkate alındığında İran'ın bir kısmında veya tamamında MÖ 3000'li yıllardan beri var olmuşlardır. Hatta 1502'de Türk Şah İsmail'in Safavi Devleti'ni kurmasının ardından, son Kaçar Hanedanlığı'nın yıkıldığı 1925 tarihine kadar Türk devletinin devamlılığı mevcuttu. Ama Rıza Pehlevi'nin sözde Cumhuriyeti sırasında Türkler adeta asimile edilircesine çeşitli baskılarla hak ve kültür gaspına uğradılar. Nasıl mı? İyi seyirler...

Sabık Padişah Abdülhamid Selanik'te Alatini köşkünde iken, Balkan Harbi'nin ayak seslerinin duyulduğu sırada, düşmanın eline geçmemesi için çare aranır. Demiryolu ve karayolu Bulgarların eline geçebileceği için tercih edilmez. Deniz yolu ile ise, Sultan Abdülaziz Donanamassı'ndan eser kalmadığı ve Yunan donanması tehdidi sebebiyle sıkıntılıdır. Sonunda Alman Büyükelçiliği'nin HMS Loreley gemisi ile ve "gizlilik" içerisinde getirilmesi kararı alınır. Abdülhamid, Alman gemisi ile İstanbul'a nakledilir. Nasıl mı?

Yahudiler için "Vaat Edilmiş Topraklar" (Promised Land) ne demek, ne zaman gündeme gelmiş, nasıl şekillenmeye başlanmış? Günümüzde "Büyük İsrail" adı da verilen bu proje "deli saçması" mı, yoksa ilk Siyonist Kongresi'ni organize eden ve gerçekte ilanından 51 yıl önce Yahudi Devletini kuran Dr. Theodor Herzl dahil tüm Yahudi ileri gelenlerinin adeta genlerine yerleşen bir ülkü müdür? Bu ülkünün Türkler için anlamı nedir? Türkler için bir tehlike söz konusu olabilir mi? Dinleyelim isterseniz...

Türkiye'de nedendir bilinmez, Avrupa'daki birçok devlette aylarca rastlanmayan sayıda ve oldukça ses getiren gündemler ortaya çıkar. Bu sebeple dışardan bakanlar hayretler içerisinde kalırlar. 1990'lı yılların ikinci yarısında 28 Şubat Süreci sırasında KKTC Cumhurbaşkanı merhum Rauf Denktaş Almanya'nın Bonn kentine gelmiş ve Kıbrıs'la ilgili bir konferans vermişti. Bu konferans öncesi ve sırasında bizzat tanık olduğum olayları paylaşıyorum. Nasıl mı?

İstiklal Harbi’nin komutanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışı ve ardından Milli Mücadele’nin manifestosunu kapsayan Amasya Genelgesi, 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılması, İstiklal Harbi’nin ilk düzenli ordusunun Yunan kuvvetlerini durdurduğu I. İnönü Zaferi, Yunan kuvvetlerinin Anadolu’da ilerleyişini durduran ve ardından tüm azim ve iradesini yok eden Sakarya Meydan Muharebesi, son olarak da Yunan kuvvetlerinin ardına bile bakmadan kaçtığı Büyük taarruz önemli kırılma noktalarıdır. Bu son savaşla birlikte Türk milletinin ve kahraman Türk Silahlı Kuvvetlerinin Milli Mücadeledeki fiili hareketleri sona ermiş, artık iş masa başı hesaplarına ve diplomasiye kalmıştı.