Osmanlı'nın ilk gerçek başkenti Bursa değil mi?

Bursa Yenişehir’in kazasıydı. Bugün bile bazı kalıntılar var. En göze çarpanı, Azerbaycan tipi bir tüccar konağı. Bu konak özel konutun zamanımıza kalan nadir bir örneğidir. Osmanlı’nın kurduğu bir şehir olan Söğüt de bir kışlak başkentti. Yönetici türbeleri orada bulunuyor. Osman Gazi, Bursa’nın alınmasını göremedi, ama o ölmeden evvel Bursa alındı. Böylelikle OsmanIı Devleti'nin yaylak ve kışlak dışında ilk daimi başkenti ortaya çıkmış oldu. Bursa, Osmanoğulları’nın meskenidir. İstanbul (Konstantinopolis) fethedilinceye dek, türbesi İstanbul’da yapılan ilk hükümdar Fatih Sultan Mehmed’e kadar, Osmanoğulları’nın hükümdarları hep Bursa’ya gömülmüşlerdir. Bursa, imparatorluğun ilk payitahtıdır.

Osmanlılar için Bursa, sadece askeri bir zafer değil, aynı zamanda göçebe bir beylikten yerleşik bir devlete geçişin sembolüdür. 1326 yılında Orhan Gazi tarafından fethedilen şehir, devletin ilk sarayına (Bey Sarayı), ilk darphanesine ve ilk büyük sosyal külliyelerine ev sahipliği yapmıştır. Söğüt ve İznik daha çok geçici merkezler veya askeri üsler niteliğindeyken; Bursa, devletin mali, hukuki ve bürokratik yapısının (Divân gibi) ete kemiğe büründüğü ilk büyük metropol olmuştur.

Bursa’nın "gerçek başkent" sayılmasının en önemli nedenlerinden biri de şehrin sahip olduğu ekonomik güçtür. Tarihi İpek Yolu’nun Anadolu’daki en önemli duraklarından biri olan Bursa, fethin ardından hızla bir ticaret merkezi haline gelmiştir. Hanlar Bölgesi’nin inşasıyla birlikte şehir, uluslararası tüccarların uğrak noktası olmuş ve Osmanlı hazinesinin ana gelir kaynağını oluşturmuştur. Bir devletin başkenti, onun sadece siyasi değil, aynı zamanda ekonomik kalbidir; Bursa bu tanımı her yönüyle karşılamıştır.

Bursa, Osmanlı hanedanı için manevi bir "ata ocağı" vasfını hiçbir zaman yitirmemiştir. Başkent daha sonra Edirne ve İstanbul’a taşınmış olsa da, ilk altı padişahın türbelerinin Bursa’da bulunması, şehrin hanedan nazarındaki kutsiyetini korumuştur. "Hüdavendigâr" unvanlı I. Murad’dan Yıldırım Bâyezid’e kadar devletin kurucu iradesi bu şehre silinmez bir mühür vurmuştur. Bu nedenle Bursa, Osmanlı tarihçiliğinde "Diba-i Devlet" (Devletin Başlangıcı) olarak anılır ve her zaman imparatorluğun ilk gerçek payitahtı olarak kabul edilir.