Tarihte Bugün - 2 Ekim

2 Ekim, Miladi takvime göre yılın 275. (artık yıllarda 276.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 90 gün vardır.

Olaylar

1187 - Selahaddin Eyyubi, Kudüs'ü zapt ederek 88 yıllık Haçlı işgaline son verdi.

1552 - Korkunç İvan komutasındaki Ruslar, Kazan'ı işgal etti.

1608 - Modern teleskopun prototipi, Hollandalı gözlük üreticisi Hans Lippershey tarafından yapıldı.

1836 - Charles Darwin, İngiliz Kraliyet Donanması'na ait HMS Beagle gemisi ile çıktığı, Brezilya, Galapagos Adaları ve Yeni Zelanda'yı kapsayan 5 yıllık gezisinden İngiltere'ye döndü. Bu çalışmaları, 1859'da yayımlayacağı Türlerin Kökeni adlı kitabının kaynağını oluşturdu.

1870 - Roma, İtalya'nın başkenti oldu.

1895 - Trabzon'da Ermeni isyanı başladı.

1919 - ABD Başkanı Woodrow Wilson felç geçirdi.

1924 - Milletler Cemiyeti'nin 47 üyesi zorunlu tahkim protokolünü imzaladı.

1928 - Gizli Katolik örgüt Opus Dei, Madrid'de kuruldu.

1935 - İtalyan ordusu Etiyopya'ya girdi.

1941 - Almanlar, Sovyetler Birliği'ne karşı Tayfun Harekâtı olarak bilinen bir genel taarruz başlattılar.

1948 - Türk Basın Birliği basında 50 yılını dolduran 96 yazar için bir tören düzenledi.

1950 - Charles M. Schulz'un çizdiği Snoopy isimli köpeğin maceralarının anlatıldığı Peanuts bant karikatürü ilk kez yayımlandı.

1953 - Batı Almanya, NATO'ya kabul edildi.

1957 - ODTÜ'nün temeli atıldı.

1958 - Fransız kolonisi Gine, bağımsızlığını ilan etti.

1966 - Vicente Calderón Stadyumu açıldı.

1968 - Meksika'da üniversite işgali. Meksika güvenlik güçlerinin müdahalesi üzerine yüzden fazla öğrenci öldü.

1969 - Yargıtay, 6 öğrenci örgütünü siyasetle uğraştıkları gerekçesiyle kapattı.

1970 - Ankara'da, Merkezi Antlaşma Örgütü (CENTO) binasına bomba atıldı.

1974 - Eski Millî Birlik Komitesi üyesi General Cemal Madanoğlu ve arkadaşları beraat ettiler.

1975 - ABD, Türkiye'ye konulan silah ambargosunu kısmen kaldırdı.

1978 - Milliyetçi Hareket Partisi sıkıyönetim ilan edilmesini istedi.

1979 - 10 Temmuz 1977'de kahvehane basıp 2 kişiyi öldüren sol görüşlü militan Necdet Adalı, Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 Numaralı Askerî Mahkemesi tarafından ölüm cezasına çarptırıldı.

1980 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) avukatlarından Ahmet Hilmi Veziroğlu ölü bulundu. Bursa Emniyet Müdürlüğü, Veziroğlu'nun Emniyet binasından atlayarak intihar ettiğini iddia etti.

1980 - Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Van'da halka seslendi: "Cumhuriyet tehlikeye düştüğü anda; Atatürk'ün bize emanet ettiği topraklar, bu tertemiz topraklar tehlikeye düştüğü anda biz duramazdık. Ya çekip gidecektik veyahut bu harekâtı yapacaktık."

1984 - 12 Eylül Darbesi sonrası ilk grev Tuzla'da iki tersanede başladı.

1989 - TRT 3 ve GAP TV resmen yayına başladı.

1990 - Çin Hava Yolları'na ait bir Boeing 737 kaçırıldı, Guangzhou hava alanına indikten sonra iki uçağa çarptı; 132 kişi öldü.

1992 - Ege Denizi’ndeki tatbikatlar sırasında, ABD’ye ait uçak gemisinden atılan iki füze Türk muhribi Muavenet’e isabet etti; olayda gemi komutanıyla birlikte 5 denizci öldü.

1996 - Peru Hava Yolları'na ait bir Boeing 757, Lima'dan kalktıktan hemen sonra Büyük Okyanus'a düştü; 70 kişi öldü.

1997 - AB üyesi ülkeler Amsterdam Antlaşması'nı imzaladı.

2001 - 11 Eylül saldırıları'nın da etkisiyle Swissair hisseleri sert bir düşüş yaşadı ve iflasıyla sonuçlanan süreç başladı.

2006 - Müjdat Gezen Tiyatrosu, Semra Sezer tarafından açıldı.

2022 - Endonezya'da bir futbol maçında 131 kişinin ölümü, 547 kişinin de yaralanmasıyla son bulan bir izdiham yaşandı.

Doğumlar

1452 - III. Richard, İngiltere Kralı (ö. 1485)

1568 - Marino Ghetaldi, Ragusalı bilim insanı (ö. 1626)

1616 - Andreas Gryphius, Alman şair (ö. 1664)

1768 - William Beresford, İngiliz-İrlandalı asker ve politikacı (ö. 1854)

1828 - Charles Floquet, Fransa Başbakanı (ö. 1896)

1832 - Edward Burnett Tylor, İngiliz antropolog (ö. 1917)

1847 - Paul von Hindenburg, Alman asker ve politikacı (ö. 1934)

1851 - Ferdinand Foch, Fransız asker (ö. 1929)

1852 - William O'Brien, İrlandalı gazeteci ve siyasetçi (ö. 1928)

1852 - William Ramsay, İskoç kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1916)

1869 - Mahatma Gandi, Hindistan'ın bağımsızlık lideri (ö. 1948)

1886 - Robert Julius Trumpler İsviçreli-Amerikan gök bilimci (ö. 1956)

1890 - Groucho Marx, Amerikalı komedyen ve oyuncu (ö. 1977)

1897 - Bud Abbott, Amerikalı komedyen ve aktör (ö. 1974)

1904 - Graham Greene, İngiliz romancı (ö. 1991)

1904 - Lal Bahadur Shastri, Hindistan Başbakanı (ö. 1966)

1935 - Omar Sivori, Arjantinli futbolcu (ö. 2005)

1939 - Özcan Arkoç, Türk futbolcu ve teknik direktör (ö. 2021)

1940 - Murat Soydan, Türk sinema ve dizi oyuncusu

1941 - Les Lazarowitz, Amerikalı dublaj ve ses mühendisi (ö. 2017)

1943 - Paul Van Himst, Belçikalı futbolcu ve teknik direktör

1945 - Işıl Yücesoy, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu, ses sanatçısı

1948 - Siim Kallas, Estonya Başbakanı

1951 - Romina Power, İtalyan şarkıcı ve şarkı sözü yazarı

1951 - Sting, İngiliz müzisyen

1962 - Çiğdem Anad, Türk muhabir, yazar ve sunucu

1966 - Yokozuna, Amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2000)

1968 - Jana Novotná, Çek tenisçi (ö. 2017)

1969 - Murat Garipağaoğlu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

1970 - Maribel Verdú, İspanyol oyuncu

1971 - Yosi Mizrahi, Yahudi asıllı Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

1971 - James Root, Amerikalı müzisyen

1971 - Tiffany, Amerikalı şarkıcı

1972 - Halis Karataş, Türk jokey

1973 - Lene Nystrøm, Norveçli vokal, oyuncu ve müzisyen

1973 - Proof, Amerikalı rapçi (ö. 2006)

1974 - Michelle Krusiec, Amerikalı sinema oyuncusu

1976 - Burcu Esmersoy, Türk televizyon sunucusu ve oyuncu

1976 - Cemal Hünal, Türk aktör

1977 - Reginaldo Araújo, Brezilyalı futbolcu (ö. 2016)

1978 - Ayumi Hamasaki, Japon müzisyen

1978 - Simon Pierro, Alman sihirbaz ve TV sunucusu

1979 - Primož Brezec, Slovenyalı basketbolcu

1979 - Francisco Fonseca, Meksikalı futbolcu

1981 - Luke Wilkshire, Avustralyalı millî futbolcu

1982 - Tyson Chandler, Amerikalı profesyonel basketbolcu

1982 - Esra Gümüş, Türk voleybolcu

1984 - Marion Bartoli, Eski profesyonel Fransız tenisçi

1985 - Çağlar Birinci, Türk futbolcu

1986 - Camilla Belle, Amerikalı oyuncu

1987 - Joe Ingles, Avustralyalı profesyonel basketbolcu

1988 - Ivan Zaytsev, Rus asıllı İtalyan voleybolcu

1991 - Roberto Firmino, Brazilyalı futbolcu

1993 - Michy Batshuayi, Kongo asıllı Belçikalı millî futbolcu

1996 - Ryoma Watanabe, Japon futbolcu

1996 - Shunsuke Motegi, Japon futbolcu

Ölümler

829 - II. Mihail, 820- 2 Ekim 829 döneminde Bizans imparatoru (d. 770)

1709 - Ivan Mazepa, 1687 ile 1708 arasında Kazak hetmanı (d. 1639)

1803 - Samuel Adams, Amerikalı siyasetçi (d. 1722)

1804 - Nicolas Joseph Cugnot, Fransız mucit ve bilim insanı (d. 1725)

1852 - Karel Bořivoj Presl, Çek botanikçi (d. 1794)

1853 - François Jean Dominique Arago, Fransız fizikçi, matematikçi, astronom ve politikacı (d. 1786)

1865 - Karl Klaus von der Decken, Alman kâşif (d. 1834)

1892 - Ernest Renan, Fransız filozof, tarihçi ve filolog (d. 1823)

1900 - Hugo Rheinhold, Alman heykeltıraş (d. 1853)

1916 - Dimcho Debelyanov, Bulgar şair (d. 1887)

1920 - Max Bruch, Alman besteci ve orkestra şefi (d. 1838)

1921 - II. William, Württemberg Krallığı'nın son Kralı (d. 1848)

1927 - Svante Arrhenius, İsveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1859)

1938 - Alexandru Averescu, Romanyalı mareşal ve siyaset adamı (d. 1859)

1946 - Ignacy Mościcki, Polonya Cumhurbaşkanı (d. 1867)

1953 - Reşat Şemsettin Sirer, Türk siyasetçi (d. 1903)

1958 - Marie Stopes, İngiliz doğum kontrolü ve kadın hakları savunucusu (d. 1880)

1966 - Faik Üstün, Türk siyasetçi ve devlet adamı (d. 1884)

1968 - Marcel Duchamp, Fransız sanatçı (d. 1887)

1973 - Cemal Sahir Kehribarcıoğlu, Türk besteci ve operet sanatçısı (d. 1900)

1973 - Paavo Nurmi, Fin atlet (d. 1897)

1985 - Rock Hudson, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1925)

1987 - Peter Medawar, Brezilyalı/Büyük Britanyalı biyolog (d. 1915)

1988 - Alec Issigonis, Yunan asıllı Britanyalı Mini marka otomobilin tasarımcısı (d. 1906)

1989 - Yalın Tolga, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1931)

1991 - I. Dimitrios Papadopulos, Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi Patriği (d. 1914)

1993 - William Berger, Avusturyalı sinema oyuncusu (d. 1928)

1996 - Andrey Lukanov, Bulgar politikacı (d. 1938)

1998 - Gene Autry, Amerikalı şarkıcı ve aktör (b. 1907)

1999 - Heinz G. Konsalik, Alman romancı (d. 1921)

2000 - Amadou Karim Gaye, Senegalli politikacı, asker, veteriner ve doktor (d. 1913)

2000 - Elek Schwartz, Rumen futbolcu ve teknik direktör (d. 1908)

2003 - Otto Günsche, Alman SS subayı ve Hitler'in yaveri (d. 1917)

2005 - Münip Özben, Türk ressam (d. 1932)

2008 - Choi Jin-sil, Güney Koreli aktris (d. 1968)

2008 - Gıyasettin Emre, Türk siyasetçi ve Türkiye'nin ilk bağımsız Milletvekili (d. 1910)

2014 - György Lázár, Macar mühendis ve siyasetçi (d. 1924)

2015 - Brian Friel, İrlandalı çevirmen ve oyun yazarı (d. 1929)

2016 - Georg Apenes, Norveçli siyasetçi, bürokrat ve hukukçu (d. 1940)

2016 - Neville Marriner, İngiliz orkestra şefi ve viyolonist (d. 1924)

2017 - Donna Ares, Bosnalı kadın pop müzik şarkıcısı (d. 1977)

2017 - Evangelina Elizondo, Meksikalı aktris (d. 1929)

2017 - Klaus Huber, İsviçreli besteci, eğitimci ve akademisyen (d. 1924)

2017 - Friedrich von Löffelholz, Eski Alman bisiklet yarışçısı (d. 1953)

2017 - Paul Otellini, Amerikalı iş insanı (d. 1950)

2017 - Marcel Germain Perrier, Fransız Katolik piskoposu (d. 1933)

2017 - Tom Petty, Amerikalı rock şarkıcısı, besteci, müzisyen, yapımcı ve aktör (d. 1950)

2018 - Smilja Avramov, Sırp akademisyen, hukukçu ve yazar (d. 1918)

2018 - Geoffrey Emerick, İngiliz ses mühendisi (d. 1945)

2018 - Thampi Kannanthanam, Hint film yönetmeni, senarist, yapımcı ve oyuncu (d. 1953)

2018 - Roman Kartsev, Rus oyuncu ve komedyen (d. 1939)

2018 - Cemal Kaşıkçı, Suudi gazeteci ve yazar (d. 1958)

2019 - Julie Gibson, Amerikalı oyuncu, dublaj sanatçısı, şarkıcı ve eğitimci (d. 1913)

2019 - Giya Kancheli, Sovyet ve Gürcü besteci (d. 1935)

2019 - Cafer Kaşani, İranlı millî futbolcu (d. 1944)

2019 - Isaac Promise, Nijeryalı millî futbolcu (d. 1987)

2019 - Kim Shattuck, Amerikalı punk-rock müziği sanatçısı ve söz yazarı (d. 1963)

2019 - Hargovind Laxmishanker Trivedi, Hint nefrolog, immünolog, organ nakli uzmanı ve kök hücre araştırmacısı (d. 1932)

2020 - Zeki Ergezen, Türk siyasetçi (d. 1949)

Tatiller ve özel günler

Fırtına: Kuş Geçimi Fırtınası

Dünya Şiddetten Kaçınma Günü (Nonviolence)