Yaşayan En Eski Kültürlerden Avustralya Aborjinleri

İnsanlık tarihinin en büyüleyici ve dirençli sayfalarından biri, yaklaşık 60 bin yılı aşkın bir süredir Avustralya kıtasının kadim bekçileri olan Aborjinlere aittir. Antropolojik veriler ve genetik araştırmalar, Aborjinlerin Afrika’dan çıkan ilk modern insanların doğrudan torunları olduğunu ve dünyanın geri kalanından izole bir şekilde, doğayla kusursuz bir uyum içerisinde en eski kesintisiz kültürü inşa ettiklerini göstermektedir. Bu halk için toprak, sadece üzerinde yaşanılan bir mülk değil; ataların ruhlarının nefes aldığı, kutsal bir emanet ve varoluşun kaynağıdır. "Aborjin" terimi Latince "ab origine" yani "başlangıçtan beri" ifadesinden gelse de, bu halklar kendilerini yaşadıkları bölgelere göre "Koori", "Murri" veya "Noongar" gibi yüzlerce farklı yerel isimle tanımlayan heterojen bir yapıya sahiptir.

Aborjin inanç sisteminin kalbinde, tüm yaratılışın, yasaların ve ahlakın kaynağı olan "Düş Zamanı" (Dreaming) kavramı yatar. Bu kavram, Batılı anlamda doğrusal bir geçmişi değil, her an var olan ve her şeyin iç içe geçtiği bir sonsuzluğu ifade eder. Düş Zamanı anlatılarına göre, devasa atalar yeryüzünde yürüyerek nehirleri, dağları ve vadileri oluşturmuş, ardından bu yerleri koruma görevini insanlara bırakmışlardır. Bu inanç, Aborjinlerin meşhur "Şarkı Hatları" (Songlines) geleneğini doğurmuştur. Bir Aborjin, kıtayı boydan boya geçerken atalarının geçtiği yolları anlatan şarkıları söyleyerek hem yönünü bulur hem de toprağın kutsallığını teyit eder. Bu sistem, yeryüzündeki belki de en eski ve en karmaşık sözlü haritacılık yöntemidir.

Aborjin sanatı ve teknolojisi, basitliğinin ardında derin bir matematiksel ve biyolojik bilgi barındırır. "Boomerang" gibi aerodinamik harikası avlanma araçlarından, termitler tarafından içi oyulmuş ağaç dallarından yapılan ve dünyanın en eski üflemeli çalgılarından biri olan "didgeridoo"ya kadar her şey, doğanın sunduğu imkanların en üst seviyede kullanımıdır. Kaya resimleri ve vücut boyamaları ise sadece estetik bir kaygı değil, toplumsal hafızayı nesillere aktaran birer kod sistemidir. Nokta resimleri (dot painting) olarak bilinen teknik, havadan bakıldığında bir bölgenin su kaynaklarını, bitki örtüsünü ve kutsal alanlarını gösteren şifreli birer topografik harita niteliği taşır.

Ancak bu kadim kültür, 18. yüzyılın sonunda İngiliz sömürgeciliğinin kıtaya adım atmasıyla büyük bir trajediyle karşı karşıya kalmıştır. Avrupalıların "Terra Nullius" (Sahipsiz Toprak) doktrini üzerine inşa ettikleri sömürge düzeni, Aborjinlerin topraklarına el konulmasına, hastalıkların yayılmasına ve sistematik katliamlara yol açmıştır. 20. yüzyılın ortalarına kadar süren "Çalınmış Nesiller" (Stolen Generations) politikasıyla on binlerce çocuk ailelerinden zorla koparılarak asimilasyona maruz bırakılmış, dilleri ve kültürleri yok edilmek istenmiştir. Bu karanlık dönem, bugün hala Avustralya toplumu için kanayan bir yara olsa da, Aborjin halkı son on yıllarda haklarını geri almak ve dillerini canlandırmak için devasa bir hukuki ve kültürel mücadele vermektedir.

Bugün Avustralya Aborjinleri, modern dünyanın getirdiği tüm zorluklara rağmen kimliklerini koruma azmini sürdürmektedirler. Onların yaşam felsefesi, modern insanın doğayla kopan bağlarını onarması için paha biçilemez dersler sunar. Toprağa sahip olmak yerine toprağa ait olmanın bilincini taşıyan bu halk, insanlığın ortak geçmişinin yaşayan en değerli müzesidir. Aborjin tarihini anlamak, insanın sadece teknolojik ilerlemeden ibaret olmadığını, asıl gücün köklerle kurulan o derin ve manevi bağda gizli olduğunu kavramak demektir.